السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

8

تفسير الميزان ( فارسي )

« يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ » « 1 » و آيه « وَالسَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِه » « 2 » نيز آمده . هم چنان كه جمله * ( « وَتَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً » ) * اشاره است به آن زلزله عظيمى كه قبل از قيام قيامت در زمين رخ مىدهد ، و قرآن كريم در چند جا از آن ياد كرده ، مانند آيه شريفه « إِذا رُجَّتِ الأَرْضُ رَجًّا وَبُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا » « 3 » و آيه « وَسُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً » « 4 » . بحث روايتى در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « وَالطُّورِ وَكِتابٍ مَسْطُورٍ » ) * مىگويد : طور كوهى است در طور سيناء « 5 » . ( و به گفته وى معلوم مىشود در سيناء سرزمينى است به نام طور كه كوه طور در آن واقع شده ) . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ » ) * به نقل از ابن عباس و مجاهد مىگويد : بيت معمور خانه اى است در آسمان چهارم ، و درست مقابل كعبه ، و از بس ملائكه براى عبادت در آن آمد و شد دارند هميشه معمور و آباد است . و از امير المؤمنين ( ص ) هم روايت شده كه فرموده : در هر روز هفتاد هزار فرشته داخل آن مىشوند ، و چون بر مىگردند ديگر تا ابد آنجا را زيارت نمىكنند « 6 » . مؤلف : اين مطلب را كه بيت معمور خانه اى است در آسمان كه ملائكه پيرامون آن طواف مىكنند ، در روايات شيعه و سنى هر دو آمده ، اما اين روايات در تعيين محل خانه مذكور اختلاف دارند ، در بيشتر آنها آمده كه در آسمان چهارم واقع است « 7 » . و در بعضى آمده كه در آسمان اول است « 8 » . و بعضى ديگر محل آن را آسمان هفتم دانسته « 9 » . و نيز صاحب مجمع البيان از على ( ع ) نقل كرده كه در تفسير آيه

--> ( 1 ) روزى كه آسمان راى در هم مىپيچيم آن طور كه كاغذ راى لوله مىكنند . سوره انبياء ، آيه 104 . ( 2 ) آسمانها به دست قدرت او درهم پيچيده‌اند . سوره زمر ، آيه 67 . ( 3 ) زمانى كه زمين به شدت بلرزد و كوه ها ريز ريز و نرم شوند و غبارى پراكنده گردند . سوره واقعه ، آيه 4 - 6 . ( 4 ) كوه ها راى به حركت در مىآورند تا در آخر سرابى شود . سوره نبا ، آيه 20 . ( 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 331 . ( 6 و 7 و 8 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 163 . ( 9 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 117 .